اصولا خاكهای شور به خاك هایی گفته می شود كه غلظت املاح محلول در آن به قدری باشد كه عملكرد را كاهش دهد مشروط به آن كه سایر عوامل مانعی برای رشد محصول ایجاد نكنند. از این تعریف به خوبی استنباط می شود كه شوری مفهومی وابسته به گیاه است. بنابراین در دنیای كشاورزی شوری در سیستم های مركب از خاك آب و گیاه تعریف می شود. بدین ترتیب در شرایط مساوی خاكی با غلظت معینی از املاح محلول ممكن است برای یك گیاه شور و برای گیاه دیگر شور نباشد. در ادامه به بررسی راههایی برای کشاورزی در زمین های شور می پردازیم.
مواد محلول در خاكهای شور
محلول خاك های شور دارای مقدار زیادی املاح محلول است كه كاتیون ها و آنیونهای غالب آن را تشكیل می دهد. رشد و نمو اندك گیاهان در خاكهای شور مربوط به بالا بودن فشار اسمزی ناشی از حضور یون های یاد شده بوده كه نهایتا منجر به كاهش قابلیت استفاده آب موجود برای گیاه می گردد. همچنین سمیت مستقیم ناشی از حضور فراوان برخی از این یونها بر گیاه اثر منفی گذاشته و نیز فراوانی نسبی هر یك از آنها منجر به بهم خوردن تعادل موجود میان این عناصر در درون گیاه می گردد. كنش و واكنش حاصله به گونه ای رقم میخورند كه سر انجامی جزء ایجاد محدودیت بر رشد گیاه نخواهد داشت.
نقش ایستابی خاک در رشد گیاه
در آن دسته از خاكهای شور كه سطح ایستابی بالا است تهویه خاك در محدوده ریشه بخوبی انجام نمی شود و این خود باعث ایجاد محدودیت در جذب عناصر غذایی با افزایش شوری خاك فشار اسمزی افزایش یافته و گیاه برای جذب مقدار معینی آب باید انرژی حیاتی بیشتری صرف كند همان انرژی كه گیاه برای فعالیت های متابولیكی خود و فرایندهای نظیر توسعه سلولی نیازمند آن است. چون گیاه كل انرژی حیاتی خود را نمی تواند فقط صرف غلبه بر فشار اسمزی خاك كند بناچار فقط بخشی از آب موجود در خاك را جذب می كند.
و با در اختیار داشتن بخشی دیگر انرژی حیاتی فعالیت های متابولیكی خود را سامان می دهد بدیهی است كه در این شرایط رشد گیاه محدود می شود و نهایتا از مقدار محصول كاسته می شود. مهمترین واكنش گیاه به افزایش شوری خاك كاهش آهنگ رشد است . در خاكهای شورابتدا رشد رویشی گیاه وسپس توسعه برگها متاثر می شود. بدین ترتیب با افزایش شوری خاك و بالا رفتن فشار اسمزی هر چند كه آب به مقدار كافی در محدوده ریشه قرارداشته باشد جذب آب توسط گیاه كاهش می یابد.
عضو شوید
عضویت سریع
آمار مطالب
آمار بازدید
